महाकुम्भ : जनकपुरमा अन्तरगृह परिक्रमा घुम्दै धार्मिक लस्कर

न्यूज ब्यूरो, जनकपुरधाम । मधेशको महाकुम्भ मानिने १५ दिने धार्मिक परिक्रमा आज (सोमबार) सम्पन्न हुँदैछ ।

गत फागुन ११ गतेदेखि विधिवत रुपमा शुभारम्भ भएको १५ दिने धार्मिक लस्कर (परिक्रमा) आज जनकपुरधामको अन्तरगृही परिक्रमा गर्दैछन् । अन्तरगृही परिक्रमामा विभिन्न जिल्ला तथा ग्रामिण भेकबाट आएका हजारौँ हजार श्रद्धालुहरु विहान २ बजेदेखि नै परिक्रमा गरिहेका छन् ।

१५ दिने माध्यमिकी परिक्रमाको यात्रा गरेपछि पापबाट मुक्ती पाउने जनविश्वास रहिआएको छ । परापूर्वकालदेखि चलिआएको परिक्रमामा पहिले लाखौँको सँख्यामा श्रद्धालुहरु सहभागीता हुँदै आएमा अहिले श्रद्धालुहरुको सँख्यामा कमी आएको देखिएको छ ।

आईतबार (हिजो) नेपाल र भारतको विभिन्न पडावस्थल विश्राम गरी जनकपुर आईपुगेका धार्मिक लस्कर विहानैदेखि अन्तरगृह परिक्रमा सुरु गरेका छन् ।

तस्विर : शम्भु पण्डित

---

१५ दिनसम्म चल्ने यो धार्मिक कुम्भमा सहभागी हुन नपाएपनि अन्तरगृहि परिक्रमामा सहभागी भएपछि १५ दिनकै मान्यता हुने विश्वास रहिआएको छ भने १४ दिनसम्म त्यत्रो किलोमिटरको परिक्रमा गरेपनि अन्तरगृहि नगरे सफलता तथा पुण्य नहुने जनविश्वास रहीआएको छ ।

१५ दिने माध्यमिकी परिक्रमामा सहभागी नभएका हजारौँ श्रद्धालुहरु आज अन्तरगृह परिक्रमामा अनिवार्य रुपमा सहभागी जनाएपछि हजारौँ हजारको सँख्यामा परिक्रमाको धार्मिक लस्कर जनकपुर नगरको परिक्रमा गरिरहेको छ ।

धार्मिक लस्कर आज दिउँसो १२ बजेसम्म परिक्रमा सकाएपछि विधिवत रुपमा भोली २७ गते मिथिलाको होली मनाइने जनाइएको छ । गएराती होलीका दहन विभिन्न चोक चोराहामा गरिएको छ ।

मधेशको अस्थायी राजधानी (मिथिलाको प्राचीन) जनकपुरलाई केन्द्रविन्दु मानी परिक्रमा गर्ने चलन यहाँ रहेको छ । जसलाई पञ्चकोशी, माध्यमिकी परिक्रमाको नाउँबाट सम्बोधन गर्ने गरिन्छ । परिक्रमामा घुम्ने साधुसन्त,महन्थ, नागा, गृहस्थ आदिहरुलाई परिक्रमाबासी भनेर सम्बोधन गरिन्छ ।

हरेक वर्ष फाल्गुण कृष्णपक्षको अमावश्यादेखि शुरु भई फाल्गुण पूर्णिमा सम्म पञ्चकोशी परिक्रमा मनाईन्छ । परिक्रमा जनकपुरबाट शुरु भई जनकपुरमै गई ईतीश्री गर्ने गरिन्छ ।

मधेशको राजधानी जनकपुरलाई केन्द्रविन्दू मानी नेपाल र भारतको १५ विश्राम स्थलमा बसोबास गरी फाल्गुण पूर्णिमा दिन जनकपुरमा अन्तगृही परिक्रमा गरी यस पर्वको समापन गर्ने गरिन्छ । १५ विश्रामस्थल जनकपुरबाट पाँच–पाँच कोशको दुरीमा रहेको कारण यसलाई पञ्चकोशी परिक्रमा भनिएको हो ।

फाल्गुण अमावश्याको दिन धनुषाको कचुरीबाट मिथिला विहारीको (रामसीता) र किशोरीजीको डोला बाजागाजा सहित जनकपुर स्थित जानकी मन्दिरमा ल्याई परिक्रमाको विधिवत शूरुवात गरिन्छ ।

यो डोला मधेश र मिथिलाको विभिन्न धार्मिक, ऐतिहासिक र पुरातात्विक महत्व बोकेको स्थलको परिक्रमा गरी जनकपुरमा आएर सम्पन्न हुन्छ । जनकपुरमा मध्य परिक्रमा अन्तगृही परिक्रमामा परिणत भई सम्पन्न गर्ने गरिन्छ ।

परिक्रमा नेपाल र भारतको १५ स्थानको बसाई पछि इतिश्री गर्ने गरिन्छ । जसमध्ये धनुषाको जनकपुर, धनुषाधाम, हनुमानगढी, औरही, सतोषर र पर्वता, महोत्तरीको मटिहानी, जलेश्वर, मडै, धुव्रकुण्ड र कञ्चनवन, भारतको गिरिजास्थान फुलहर, कल्याणेश्वर, विशौल र करुणा लगायतका ठाउँहरुमा परिक्रमाबासीहरु बसोबास गर्छन । परिक्रमाबासीहरु करिब १२८ किलोमिटरको यात्रा गर्ने गर्छन ।