आज उपराष्ट्रपतिको लागि मनोयन दर्ता हुँदै, रामसहाय यादव र सँगीतालाई ब्रेक

न्यूज ब्यूरो, जनकपुरधाम । आगामी चैत ३ गते हुने उपराष्ट्रपति पदको निर्वाचनका लागि आज उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ता हुँदैछ।

निर्वाचन आयोगले अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्र, नयाँ बानेश्वरमा स्थापना गरेको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा बिहान ९ बजेदेखि दिउँसो २ बजेसम्म उम्मेदवारी दर्ताका लागि समय तोकेको छ।

यस्तै दर्ता भएका उम्मेदवारको सूची प्रकाशन दिउँसो २ बजेदेखि ३ बजेसम्म, उम्मेदवारको विरोधमा उजुरी दिने दिउँसो ३ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म रहने गरी निर्वाचन कार्यक्रम स्वीकृत भएको छ।

यस्तै मनोनयनपत्र र उजुरी उपर जाँचबुझ गरी निर्णय गर्न यही फागुन २८ गते १२ बजे, उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन गर्ने सोही दिन १२ बजेदेखि १ बजेसम्म, उम्मेदवारको नाम फिर्ता लिने २८ गते दिउँसो १ बजेदेखि ४ बजेसम्म र उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने सोही दिन ४ बजेदेखि ५ बजेसम्म गर्ने गरी कार्यक्रम तय भएको छ।

उपराष्ट्रपतिमा मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिको लिङ्ग वा समुदायभन्दा फरक हुने गरी दर्ता गर्न निर्वाचन अधिकृतलाई आयोगले शुक्रबारै निर्देशन दिइसकेको छ। तर यो खबर तयार पार्दासम्म सत्ता गठबन्धन र नेकपा एमालेले उम्मेदवार चयन गरिसकेका छैनन्। उनीहरूले आजै उम्मेदवार चयन गर्ने तयारी छ।

राष्ट्रपतिमा भने नौदलीय गठबन्धनबाट रामचन्द्र पौडेले चयन भइसकेका छन्। उनले आगामी सोमबार शपथ खाई पद सम्हाल्नेछन्। राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको कार्यकाल भने भोलि फागुन २८ गते सकिँदै छ।

जसपा संसदीय दलको नेतासमेत रहेका रामसहाय प्रसाद यादवलाई निर्वाचन आयोगले एक निर्णय गर्दै मनोनयन दर्ताका लागि ब्रेक लगाएको छ ।

‘उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ताका सन्दर्भमा उम्मेदवारको योग्यताबारे थप स्पष्टतासहित नवनिर्वाचित सम्माननीय राष्ट्रपतिको लिङ्ग वा समुदायभन्दा फरक हुने गरी उपराष्ट्रपतिको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ता गर्न निर्वाचन अधिकृतलाई निर्देशन दिने निर्णय गरेको छ,’– आयोगद्वारा जारी निर्देशनमा भनिएको छ । राष्ट्रपति तथा उपराष्ट्रपतिको निर्वाचन सम्बन्धी ऐन, २०७४ को दफा १६ को उपदफा ९५० बमोजिम उपराष्ट्रपति पदको लागि उम्मेदवार मनोनयन गर्दा राष्ट्रपति पदमा निर्वाचित व्यक्ति जुन लिङ्ग वा समुदायको हो सो भन्दा फरक लिङ्ग वा समुदायको व्यक्तिलाई मनोनयन गर्नु व्यवस्था रहेको छ ।

२०७९ साल फागुन २५ गते सम्पन्न भएको राष्ट्रपतिको निर्वाचनमा खस आर्य समावेशी समूहका पुरुष उम्मेदवार रामचन्द्र पौडेल निर्वाचित भएसँगै रामसहाय यादवको उपराष्ट्रपति हुने चाहनामा ब्रेक लागेको हो । साथै नेपालको संविधानको धारा ७० लेसमेत राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपति फरक लिंग वा समुदायको हुनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।

त्यसैगरी, नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको अध्यक्षसमेत रहेकी रञ्जिता श्रेष्ठको पनि उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार बन्ने चाहनामा ब्रेक लागेको छ । संवैधानिक व्यवस्था अनुरुप उनी महिला उम्मेदवार भए पनि उमेरका कारण उनको उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार बन्ने चाहनामा ब्रेक लागेको हो ।

नाउपाको आज बसेको बैठकले श्रेष्ठलाई उपराष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको थियो । उनको उमेर हाल ३८ वर्ष भएको बताइएको छ ।

संविधानको धारा ६९ मा उपराष्ट्रपतिको योग्यता, निर्वाचन प्रक्रिया र पदावधि सम्बन्धि व्यवस्था राष्ट्रपतिको सरह हुने व्यवस्था गरिएको छ । राष्ट्रपतिको उमेर सम्बन्धी व्यवस्थामा धारा ६४ (१) (ख) अनुसार पैंतालिस वर्ष उमेर पुरा भएको हुनुपर्ने उल्लेख भएको छ ।