काठमाडौँको Engineering Expo मा मिथिला चित्रकला प्रदर्शन गर्दै

न्यूज ब्यूरो, काठमाडौँ । विविध संस्कृति र कलाको बीचमा आफ्नो अलग पहिचान र अस्तित्वसहित उभिएको छ मिथिला चित्रकला । मिथिला क्षेत्रबाटै सुरु भएको मिथिला चित्रकलालाई धार्मिक र अध्यात्मसँग पनि जोडेर हेर्ने गरिन्छ ।

काठमाडौँको Advanced Engineering College मा Engineering Vlog द्वारा आयोजित Orbit Engineering Expo मा मधेशकी छोरी आकंशा झाले मिथिला चित्रकला समेत प्रदर्शन गर्दै छिन्। चित्रकला पनि आफैमा ठुलो इन्जिनियरिङ हो भन्दै Engineering Expo मा प्रदर्शन गरेको हो ।

प्रदर्शनीको क्रममा साहित्यकार धिरेन्द्र प्रेमर्षीले मिथिला चित्रकला मिथिलाञ्चल बसीको सिर्जनात्मक अभिव्यक्ति कला रहेको बताए । उनले भने, “यस्तो अभिव्यक्ति जसको लागि कुनै पाठशाला र अन्य शिक्षालय जानु पर्दैन, आफ्नो घरकै आमा, हजुर आमा सँग सिखने एउटा सुन्दर कला हो, मिथिला चित्रकला।” अहिले मिथिला चित्रकला नव युवा तथा युवतीले पुनः अभिव्यक्ति गर्नुपर्ने चित्रकला बन्न पुगेको बताउँदै प्रेमर्षीले काठमाडौँ पनि कुनै समयमा मिथिला कलाको केन्द्र रहेकोमा जिकिर गरे । उनले मल्ल कालमा, मिथिलाको संस्कृति तथा नेवार संस्कृति धेरै मिल्दो समेत रहेको र समय बित्दै गए पछि नेवार र मिथिला संस्कृति बिच खाल्डो बन्न पुगेको बताए ।

मिथिला चित्रकला परम्परागत रूपमा मिथिला क्षेत्रका विभिन्न समुदायका महिलाहरूले सिर्जना गरेका थिए।

जनकपुर मिथिला क्षेत्रको रूपमा परिचित छ । नेपालको जनकपुरसँगै भारतको बिहारसम्मको क्षेत्र प्राचीन मिथिला सभ्यताअन्तर्गत पर्छ । केही दशक अघिसम्म यस क्षेत्रका घरका भित्ता चित्रले सजिएका हुन्थे । तिनै चित्र अहिले मिथिला चित्रकलाको रूपमा चिनिन्छन् ।

प्राकृतिक रङ प्रयोग गरी बनाइने मिथिला चित्रकला अहिले आधुनिक चित्रकलासँग जुधिरहेको छ । माटोले बनेका घरको सट्टा सिमेन्टबाट घर निर्माण हुन थालेपछि मिथिला चित्रकला पनि घरको भित्ताबाट बिस्तारै विस्थापन हुँदै गएको छ ।

मिथिलाको इतिहास, भूगोल, भाषा, संस्कृति, जन्मदेखि मृत्युसम्मका संस्कार, लोकगीत, लोकगाथासँगै विश्वलाई नै चकित बनाएको मौलिक चित्रकला पनि छ, जसलाई मिथिला चित्रकला भनिन्छ । विशिष्ट शैली, पारम्परिक रङविधान तथा चित्रमा अभिव्यक्त धार्मिक, सांस्कृतिक भाष्यका कारण अचेल यस चित्रकलाप्रति विश्वकै ध्यानाकृष्ट भएको छ ।

साथै, उक्त कार्यक्रममा बेलुकी आयोजना गरेको म्युजिकल इभेन्टमा मिथिलाको सांस्कृतिक झिझिया नृत्य समेत भएको थियो ।