थेसिस लेख्दा सिक्नै पर्ने हुन्छ 'Research4life'

बैज्ञानिक बिधि,प्रक्रिया र वास्तविक तथ्यमा आधारित भएर आधुनिक शुक्ष्म तरिकाले गरिएको अध्यन नै अनुसन्धान हो । अनुसन्धान केवल मानब जीवन संग मात्र सरोकार राख्दैन बरु यसले समस्त ब्रह्माण्ड संग सरोकार राख्छ । तसर्थ अनुसन्धान प्रमाणहरुमा आधारित हुनुपर्छ ।

साचै भन्नु पर्दा आज मानबले जे जति उपलब्धि गरेको छ त्यसको श्रेय अनुसन्धानलाई नै जान्छ । अनुसन्धान बिना न मानब जिबन न यो ब्रहमाण्ड को रहस्यलाई परिकल्पना गर्न सकिन्छ, त्यसैले अनुसन्धान गरिरहनु पर्छ, अध्यावधिक भैईरहनु पर्छ ।

अनुसन्धान पक्कै पनि सरल कार्य होइन यो सोचेर मात्र हुदैन गर्नु पर्छ, गरेर मात्र पनी हुदैन यसमा समय, लगनसिलता, मेहनत, निरन्तरता, वैज्ञानिकता, बैधानिकता र ठोस संकल्प अनिवार्य छ ।

स्नातक तथा स्नाकोतर तहमा प्राय एकेडेमिक अनुसन्धान गर्नुपर्दछ । नगरी पास हुन सम्भव हुदैन । जनस्वास्थ्य, नर्सिंग, चिकित्साशास्त्र, फार्मेसी, समाजशास्त्र, मानवशास्त्र, वातावरण जस्ता बिज्ञानमा अनुसन्धान अनिबार्य नै हो तर पनि केहि बिधार्थिहरुको लागि अनुसन्धान टाउको दुखाईको बिषय बन्ने गर्दछ ।

अनुसन्धान गर्नको लागि अनुसन्धान कर्ताको रुची पनि एक पक्ष हो भने यो सगै समस्या को कथन पत्ता लगाउनु र उपयुक्त लिटरेचर रिभिउ गर्न नपाउनु समस्या हो । यो समस्याबाट मुक्त हुनुको लागि हामीले धेरै भन्दा धेरै डाटाबेस आर्टिकल खोज गरी अध्ययन गर्नु पर्दछ । यो कार्यको लागि सहजता Research4life ले उपलब्ध गराईदिन्छ ।

च्भकभबचअजद्धषिभ एक सर्च इन्जिन हो जसमा अनलाइन आर्टिकल, किताबहरु राखिएको हुन्छ यसले अविकसित राष्ट्रहरुका अनुसन्धानकर्मीहरुलाई बैज्ञानिक लेख रचनामा पहुच पुर्याई राष्ट्रिय वा व्यक्तिगत विकासमा सहयोग पुर्याउदछ । Research4life लाई Hinari, AGORA, OARE, ARDI, र GOALI मा राखिएका अनलाइन आर्टिकलहरुको सामुहिक संकलन केन्द्र पनि भन्न सकिन्छ ।

यसले कम बिकसित तथा गरिब राष्टहरुमा निसुल्क वा कम रकममा आर्टिकलहरुमा पहुच दिने गर्दछ । यसमा विश्वविद्यालय, रिसच सेन्टर, शिक्षण अस्पताल लगायत कलेजहरु पनि आबद्ध हुन सक्छन् ।

जनस्वास्थ्य, स्वाथ्य, कृषि, वातावारण, सामाजिक बिज्ञानको सम्बन्धित शिक्षक, नीति निर्माणकर्ता व्यक्ति तथा अनुसन्धानकर्ताको क्षमता बिकाश गर्नु, कम बिकसित राष्ट्रका अनुसन्धान कर्ताहरुलाई बिकसित राष्ट्र तथा अन्तराष्ट्रिय अनुसन्धान कर्ता संग सहकार्य तथा समन्यमा सहयोग पुर्याउनु र आम अनुसन्धानकर्ताको पहुच बढाउनु यसको उदेश्य रहेको छ ।

Research4 life मा हुने सर्च इन्जिनहरु Hinari, AGORA, OARE, ARDI र GOALI बारे संक्षित्त जानकारी :

हिनारी HINARI यो स्वास्थ्य संग सम्बन्धित आर्टिकलहरु खोज्नको लागि उपयुक्त हुन्छ । सन् २००२ देखि सुरु भएको हिनारी एल यूनिभर्सिटी तथा बिश्व स्वास्थ्य संगठनको सहयोगमा संचालित यो ईन्जिनमा २१००० हजार जर्नल तथा ६९००० हजार किताब हरु छन ।

AGORA यो ईन्जिन सन् २००३ देखि संचालनमा आएको हो । यसले अन्न तथा कृषिसंग सम्बन्धित आर्टिकलहरुको बारेमा पहुच दिन्छ । यसमा हाल १५५०० जर्नल तथा ४८००० पुस्तकहरु राखिएको छ ।

OARE : वातावाण संग सम्बन्धित जर्नल तथा पुस्तकहरुको लागि यसलाई यो महत्वपुर्ण मानिन्छ । यसको संचालन २००६ देखि भएको हो भने हाल यसमा ११५०० आर्टिकल र २७००० पुस्तकहरु रहेका छन् |

ARDI सन् २००९ देखि सुरु भएको ले बिकास तथा इन्नोभेसन संग सरोकार राख्दछ । यसमा ९००० जर्नल ताथ ५२००० पुस्तकहरु राखिएका छन् ।

GOALI स् सन् २०१८ देखि सुरु भएको गोलिले ग्लोबल जस्टिक संग सम्बन्धित आर्टिकल तथा पुस्तकहरुको संकलन गरेको छ । यसमा ३००० जर्नल तथा १८००० पुस्तक हरु छन् ।

अनलाइन इन्टरनेटको पँहुच हुने व्यक्तिहरुले आफुलाई चाहिने आर्टिकल तथा पुस्तक सहजै प्राप्त गर्न सक्ने छन् । आफ्नो रुचिको टपिक अनुसार धेरै आर्टिकलहरु मध्ये ठाउँ अनुसार, शब्द अनुसार छनोट गरि खोज्न सकिन्छ ।

आर्टिकलको साराशं वा पुरा लेख के चाहिएको हो सोहि अनुरुप पनि प्राप्त गर्न सकिन्छ । यतिमात्र नभएर रिफ्रेंसिंगमा पनि सरल र सजिलो बनाइदिने कार्य गर्दछ ।

यो इन्टरनेटको पहुच हुने व्यक्तिहरुको लागि मात्र उपयुक्त हुन्छ । यसको प्रयोगको लागी स्थिर इन्टरनेट को आबस्यक पर्दछ । प्रोयोगात्मक कम्प्युटरको ज्ञान नभएमा उपयोगितामा कठिनाइ उत्पन्न हुनसक्छ । यसको प्रयोग अभ्यासमा भर पर्ने भएकोले धेरै भन्दा धेरै अभ्यासको जरुरी पर्दछ ।

अनुसन्धान मानब जिबनको अभिन्न अंग भएकोले यस बाहेकको संसार परिकल्पना गर्न सकिदैन । Research4life ले अविकसित तथा गरिब राष्ट्रहरुलाई बैज्ञानिक आर्टिकलहरु निशुल्क तथा अत्यन्तै कम शुल्कमा उपलब्ध गराएको हुनाले यसको प्रयोग गरि बढी भन्दा बढी फाइदा लिनु पर्ने आबस्यक छ ।

---

सुर्य नारायण चौधरी
उपप्राध्यापक जनस्वास्थ्य संकाय, कोशी हेल्थ एंड साइन्स क्याम्पस, बिराटनगर