उ एक 'नारी' हो !

बिहानको ४ बजे उठे संगै
घरको चुलो, चौको,लिप पोत सकेर

अध्यरोमा गोठमा गइ काली गाइलाइ।
दानापानी दिएए ।अनि दुध दुहेर

चुलोमा बेसरी चिसोले ढाडिएको दाउरा राखेर
सास नै जाला जसरी फु-फु फुकेर

कुडे भरी दूध बसालेर हतार-हतार
उनी आफ्नो इस्ट देब, देवी,पार्वती
भगवानको पुजा आर्चनामा तलिन छिन

उता भित्रबाट आवाज आउँछ
बुहारी अझै चिया पाकेनरु

उनी केही छिन आफै सग हराएकी थिन ।।

झसङ्ग हुन्छिन अनि हतार-हतार
आतिदै पुजा कोठाबाट भान्सा तिर लाग्छिन

सबैको रोजाइ अनुसार कालो अनि दुधको
चिया बनाएर कोठामै पुर्याउछिन

अ सासू भन्छिन अझै फुर्तिलो हुनु पर्यो रे
तिम्रो उमेर मा त म घरको सब धन्दा सकेर

मेलापात वा घाँस, दाउराको भारी आगन मा
बसाइ सक्थे तिमी त अझै घरको धन्दा मै छौ

उसको मन खल्लो हुन्छ ।।

मन -मनै भन्छे
म मेसिन त हैन नि ज्यानले सके जति गरेको नै छु

अहो १ बिहानको छ बज्न लागि सक्यो
कसैलाइ स्कुल त कसैलाई अफिस
अनि कोहि खेतबारी मा जानू छ।

खाना बनाउन थाल्छिन ।अनि खाना

पनि सबको रोजाइ अनुसार छ
कसैलाइ रोटी,कसैलाइ ढिडो र भात
तरकारी,अचार अरु थुप्रै कुरा पाक्छ भान्सामा

दिउँसो स्कुल,अफिस अनि टारि खेत खन
जोत गर्न आउने खेतालाको लागि खाजा बनाइ

सबलाइ खाना खुवाइ सकेर बिहान सबको
कोठावाट झिकेर लेराएको लुगा बाटा भरी
भिजाउछिन।

बिहान थलो मा घाम ताप्न सरेको बाख्रा,गाई,
भैंसी,गोरु घामले तातेर कराउन थाल्छ्न

फेरि उनी ठूलो खडकुलो भरी पिठो,पानी
लिएर गोठ मा जान्छिन र पालैपालो गोठ
भित्र सारेर

उनी भिजाएका लुगा धुन धारा तिर जान्छिन
लुगा धोइ सकेर लुगा सुकाउ नै लाग्दा

फेरि सासुले भन्छिन हैन खाना चिसो भयो
खाना टाइम मा नै खा ।।उनी आफ्नो हातको घडीमा
हेर्छिन ए भर्खर दिउसोको एक वज्न लाको रहेछ

बिहान ४ बजे उठेदेखि भर्खरै केही खाने
समय मिल्दै छ।उनी हिउँ झै चिसो
भएको भात तरकारी थालमा राखेर खान्छिन

खाना खाइ सकेर उनी घासपात गर्न खोरिया।

बारी तिर जान्छिन ।दुई तीन भारी घास काटी सकेर
घाँसको भारीको खेप गर्न थाल्छिन ।

भारी गरुँगो भएर उसको पिडुला, थाप्लो र कम्मर
बेसरी दुख्छ।सास बेस्सरी फुलेर आउँछ धपेडीले गर्दा

उ आएको चाल पाएर गोठको बस्तुभाउ
बा, आइ-आइ र म्या।।म्या गर्दै प्रेमले
आवाज दिन्छन ।ती अबोध पशुहरुलाइ थाहा छ
बिहानको झिसमिसे मै आएर घासपानी गर्ने मान्छे तेहि हो

चिसो पानीले हातगोडा धोइ पखाली गरेर
उनी चिया,खाजा बनाउन थाल्छिन

घर देखि आफ्नो(आफ्नो काम तिर गएको

मान्छेहरु घर फिर्ता हुदैछ्न।

सबैले आफ्नो रोजाइ अनुसारको खाजा,चिया खाइ सकेर
कोही गृहकार्य गर्न त कोही तल साइलीको पसल तिर
गाउँको हाल खवर बुज्न हात हलाउदै झर्नछन

साझ पर्न नै लागि सक्यो भनेर ,फेरि गोठमा रहेको बस्तु भाउको
धन्दा सकि दुध दुहेर ।
बिहान धोएर सुकाएर लुगा बारबाट निकाल्दै

उनी बिहान झै भान्सा तिर रोजाइ अनुसार खाना बनाउन
लाग्छिन। अनि कराइ मा छडक दै गरेको तरकारीलाई
छोडेर उनी साझको आरती गर्न थाल्छिन

बेलुकाकोू ७स्३०ूबज्न लाग्यो सबै हल्ला खल्ला गर्दै
खाना खाउ भनेर भान्सा तिर आउछन खाना खान
सबलाइ खाना खुवाइ जुठो भाडा सफा गर्न लाग्छिन

सक्दा त बेलुकी ९ बज्न नै लागेको रहेछ ।

उनी,
थालमा राखेर बिहानको झै चिसो खाना खान थाल्छिन

आफू खाइ सकेर उनी आफ्नो सासू,ससुराको कोठातिर
गिलास भरी तातो दूध अनि कचौरोमा मेथी राखेर तताएको
तातो तेल लिएर ढोका ढक(ढक गर्छिन

।सासुले घर्याक्क ढोका उघ्राछिन अनि भन्छिन हैन कस्तो ढिलो
भान्साको धन्दा सकाएको भोलि देखि अलि छिटो गर्नु पर्यो

तातो दुध हात मा दिदै उनी आफ्नो आमा समान सासुको
गोडामा तेलले मालिस गर्न थालिछ्न । अनि सासुले भनेका
अनेक अनेक कुरा एक तमास लाटो झै एकोहोरो सुन्छिन !!

सक्दा त रातको १०:० बज्न लागि सकेछ ।।

त्यहाबाट उनी निस्किएर बाहिर आउछिन
घरको पुरै एक चक्कर लाएर आफ्नो कोठा तिर जान्छिन ।।

अनि बिस्तारा मा पल्टेर मधुरो बत्तीको प्रकाश मा
हातमा लगाएको घडी हेर्छिन त
रात छिप्पीएर ११स्३५ मात्रै भएको रहेछ

अनि लामो स्वास लिन्छिन अलि आरामको महसुस गर्छिन
बिहानदेखि कार्यलाइ सम्झन्छिन ।।।

फ़ेरि यो कार्य त।। जुन दिन बिबाह भएर यो घर
भित्र छिरिन तेसको केही दिन देखि
आज सम्म चलिरहेको छ ।। र वर्सौ-वर्ष चल्ने छ ।

कसैले उसलाई थाकेको,गलेको ,भोकाएको देख्दैनन
न त कसैले कहिले ज्यानलाइ सन्चो भएन कि
भनेर सोधपुछ नि गर्दैनन।

फ़ेरि आफ्नो भक्कानिएको मन अनि थाकेको
शरीर लाई शान्त बनाउदै भन्छे
म त एक छोरी,बुहारी,दिदीबहिनी
श्रीमती,आमा पो हु ,
हो म एक धेरै कुरा सहन सक्ने एक नारी हु !!

- अंशु कार्की