अब पशुपतिनाथबाट बाबाधामसम्म मात्र ४ घण्टामै पुग्ने एक्सप्रेस हाइवे बनाउने बिहार सरकारको घोषणा

काठमान्डौँ | नेपालको पशुपतिनाथ मन्दिर र भारतको झारखण्डस्थित वैद्यनाथधाम (बाबाधाम) लाई सिधै जोड्ने गरी करिब २५० किलोमिटर लामो ‘पशुपतिनाथ–वैद्यनाथधाम हाई–स्पीड कोरिडोर’ निर्माणको प्रस्ताव अघि बढाइएको छ। प्रस्तावित ग्रीनफिल्ड एक्सप्रेस–वे सञ्चालनमा आएपछि हाल करिब १४ घण्टा लाग्ने यात्रा घटेर झण्डै ४ घण्टामा सीमित हुने लक्ष्य राखिएको छ।

नेपाल सरकारले निर्माण गरिरहेको निजगढ–काठमाडौं द्रुतमार्ग सम्पन्न भएपछि वैद्यनाथधामदेखि काठमाडौंसम्मको धार्मिक यात्रा अझ सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। भारतको बिहार सरकारले धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन र क्षेत्रीय कनेक्टिभिटी विस्तार गर्ने उद्देश्यसहित यो महत्वाकांक्षी परियोजना अघि सारेको हो।

बिहारका सडक निर्माण मन्त्री दिलीप जायसवाल ले प्रदेश सभामा दिएको जानकारीअनुसार प्रस्तावित एक्सप्रेस–वे काठमाडौंबाट सुरु भई भीमनगर र वीरपुर हुँदै बिहारको सुपौल जिल्लाबाट भारतीय सीमामा प्रवेश गर्नेछ। त्यसपछि मधेपुरा, सहरसा, खगडिया, मुंगेर र बाँका जिल्ला पार गर्दै झारखण्डको देवघरस्थित वैद्यनाथधामसम्म पुग्ने योजना छ।

नेपालमा भारतीय पर्यटकहरूको आगमन पर्यटन उद्योगको प्रमुख आधारमध्ये एक मानिन्छ। खुला सिमाना, सांस्कृतिक निकटता तथा धार्मिक आस्थाका कारण हरेक वर्ष ठूलो संख्यामा भारतीय नागरिक नेपाल भ्रमणमा आउने गरेका छन्। नेपाल पर्यटन बोर्ड का तथ्यांकअनुसार नेपाल आउने विदेशी पर्यटकमध्ये भारतीय नागरिक अग्रस्थानमा छन्।

पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार नेपाल आउने भारतीयमध्ये ठूलो हिस्सा धार्मिक उद्देश्यले यात्रा गर्ने गर्दछ। उपलब्ध तथ्यांकले बर्सेनि डेढ लाखभन्दा बढी भारतीय पर्यटक तीर्थयात्रा तथा अवकाश भ्रमणका लागि नेपाल आउने देखाउँछ। सन् २०२५ मा भारतबाट नेपाल आउने पर्यटक संख्या २ लाख ९२ हजार पुगेको थियो, जुन सन् २०२४ को तुलनामा करिब २५ प्रतिशतले बढी हो। भारतबाट आउने पर्यटकमध्ये झण्डै ९० प्रतिशत धार्मिक पर्यटक हुने अनुमान गरिएको छ।

भारतीय तीर्थयात्रीहरूको प्रमुख गन्तव्य पशुपतिनाथ मन्दिर नै हुने गरेको पर्यटन क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्। चारधाम यात्रा सम्पन्न गरेपछि पशुपतिनाथ दर्शन नगरे तीर्थयात्रा अपूरो रहने धार्मिक विश्वाससमेत प्रचलित छ। त्यसपछि मुस्ताङस्थित मुक्तिनाथ मन्दिर, जनकपुरधामको जानकी मन्दिर, लुम्बिनी, मनकामना, गोसाइँकुण्ड, बराहक्षेत्र, हलेसी महादेव र स्वर्गद्वारीजस्ता धार्मिक स्थलहरू भारतीय पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेका छन्।

परियोजनाको मुख्य उद्देश्य दुई प्रमुख शिवधामलाई सिधा सडक सञ्जालमार्फत जोड्दै धार्मिक पर्यटन विस्तार गर्नु र नेपाल–भारतबीचको सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनु रहेको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। यसबाट तीर्थयात्रीहरूको यात्रा समय घट्नुका साथै मार्ग आसपासका क्षेत्रमा पर्यटनमा आधारित आर्थिक गतिविधि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।

प्रस्तावित कोरिडोरले बिहार र झारखण्डका विभिन्न जिल्लामा रोजगारी सिर्जना, यातायात पूर्वाधार सुदृढीकरण तथा क्षेत्रीय आर्थिक विकासमा समेत योगदान पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ। साथै, उक्त एक्सप्रेस–वेलाई रक्सौल–हल्दिया र दरभंगा–आमसजस्ता अन्य प्रमुख सडक सञ्जालसँग जोड्ने योजना पनि रहेको बताइएको छ।

बिहार सरकारले आर्थिक वर्ष २०२६/०२७ को बजेटमा सडक निर्माण परियोजनाका लागि ८ हजार २६० करोड भारतीय रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ। परियोजनाको प्रस्ताव केन्द्र सरकारसमक्ष स्वीकृतिका लागि पठाइसकिएको र स्वीकृति प्राप्त भएलगत्तै निर्माण सुरु गरिने जनाइएको छ।

स्वीकृति समयमै प्राप्त भएमा करिब पाँच वर्षभित्र परियोजना सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। निर्माण सम्पन्न भएपछि हाल करिब ५३४ किलोमिटर रहेको दूरी घटेर २५० किलोमिटरमा सीमित हुने र यसले नेपाल, बिहार तथा झारखण्डबीच व्यापार, पर्यटन र आर्थिक गतिविधिमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।