बाढी जोखिमबाट जनकनन्दिनीवासीलाई जोगाउन नयाँ योजना लागू हुन्छः अध्यक्ष यादव

न्यूज ब्यूरो, जनकपुरधाम । जलवायु परिवर्तनको प्रतिकूल प्रभाव र बारम्बार दोहोरिने बाढीको जोखिमले पिरोलिँदै आएको जनकनन्दिनी गाउँपालिकामा अब स्थायीत्वतर्फको नयाँ पाइला चालिने भएको छ। बाढी तथा अन्य प्राकृतिक जोखिम न्यूनीकरणमा केन्द्रित ‘रेन परियोजना’ (Resilience Enhancement Project) धनुषाको जनकनन्दिनीमा लागू गर्न लागिएको छ।

मंगलबार जनकपुरधाममा आयोजित परियोजना प्रारम्भिक समन्वय बैठकमा जनकनन्दिनी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दिपिन देव यादव ले यस परियोजनालाई पालिकाका लागि एक ऐतिहासिक अवसरको रुपमा व्याख्या गरे। “कमला र बछराजा नदीको बाढीले हरेक वर्ष हाम्रो गाउँपालिकामा जनधनको क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ,” अध्यक्ष यादवले भने, “रेन परियोजना हामीलाई जोखिमबाट जोगाउने एउटा निर्णायक साधन हुनेछ।”

छलफल कार्यक्रममा सहभागी परियोजनाका वरिष्ठ अनुकूलन अधिकृत सन्तोष कुमार मोरबैता यादव र लिवर्ड संस्था (Liwird) का संयोजक हरिकृष्ण भट्टराई ले परियोजनाको उद्देश्य, प्रमुख क्रियाकलाप र पालिकासँगको सहकार्य ढाँचा प्रस्तुत गरे। कार्यक्रमको उद्देश्य परियोजनाको सुरुवातअघि स्थानीय तहसँग साझेदारीको आधार तय गर्नु थियो।

वरिष्ठ अधिकृत यादवका अनुसार, परियोजनाले बाढी, पहिरो र वातावरणीय जोखिमहरूको अध्ययन, पूर्वसूचना प्रणालीको विकास, जोखिम न्यूनीकरण पूर्वाधार निर्माण तथा समुदायमा सचेतना अभिवृद्धिको विविध कार्यक्रम सञ्चालन गर्नेछ। “सूचना प्रवाह प्रभावकारी नहुँदासम्म समुदाय सजग हुन सक्दैन,” उनले स्पष्ट पारे, “अतः यो परियोजनाले सूचना प्रणाली सुदृढीकरणमा विशेष ध्यान दिनेछ।”

अध्यक्ष यादवले परियोजना केवल बाह्य सहयोगमा सीमित नरही स्थानीय सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा सञ्चालन हुने बताए। उनले परियोजना कार्यान्वयनका लागि पालिकाबाट आवश्यक बजेट विनियोजन र प्राविधिक सहयोग समेत सुनिश्चित गरिने प्रतिबद्धता जनाए। “यो हाम्रो आवश्यकता हो, हामी यसमा सहकार्य गर्नेछौं,” अध्यक्ष यादवले उल्लेख गरे।

बाढी नियन्त्रण र जलवायु प्रतिरोधात्मक संरचना निर्माणमा जोड
जनकनन्दिनी गाउँपालिका भौगोलिक रूपमै कमला र बछराजा नदीको दोभानमा रहेकोले हरेक वर्ष बाढीको उच्च जोखिममा रहने गर्दछ। रेन परियोजनाले यस क्षेत्रमा जलवायु अनुकूलनयुक्त संरचना, समुदाय स्तरीय आपतकालीन तयारी, र सुरक्षित बसोबासको रणनीति विकास गर्ने योजना बनाएको छ।

लिवर्डका संयोजक भट्टराईले भने, “समुदायको सक्रिय सहभागितामा मात्रै दीगो समाधान सम्भव हुन्छ। परियोजनाले स्थानीय स्रोत, ज्ञान र अनुभवलाई उपयोग गर्दै दीर्घकालीन सुरक्षा दिन प्रयास गर्नेछ।”

सहभागिता र उत्तरदायित्वमा आधारित सहकार्य
छलफलमा पालिकाको विकास विभाग, योजना अधिकृतहरू र सरोकारवालाहरूको समेत सहभागिता रहेको थियो। छलफलमा उपस्थित सरोकारवालाहरूले परियोजनाको अवधारणा, समावेशीता, र दीगो विकास लक्ष्यमाथि सकारात्मक प्रतिक्रिया जनाएका थिए।

परियोजनाको पहिलो चरणमा जोखिम विश्लेषण, समुदाय स्तरीय क्षमता अभिवृद्धि तालिमहरू, र पूर्वसूचना संयन्त्रको विकास गरिनेछ। दोस्रो चरणमा संरचना निर्माण तथा प्रभाव मूल्यांकन केन्द्रित कार्यान्वयन हुने अपेक्षा गरिएको छ।

स्थानीय नेतृत्वको सराहना र अपेक्षा
जलवायु परिवर्तनको प्रभाव स्थानीय स्तरमै अनुभूति भइरहेका बेला रेन परियोजना जस्ता दीर्घकालीन योजना आउनु, जनप्रतिनिधिको सक्रिय पहल बिना सम्भव हुने थिएन। अध्यक्ष यादवको नेतृत्वमा जनकनन्दिनीले जलवायु जोखिमको मोर्चामा पहिचान मात्र होइन, समाधानमुखी रणनीति पनि अगाडि सार्न थालेको छ।

परियोजनाको औपचारिक कार्यान्वयन आगामी महिना (आ.व. २०८२/८३) भित्र हुने अपेक्षा गरिएको छ।