मधेशमा कार्तिक पूर्णिमाको दिन 'भूतको मेला'

न्यूज ब्यूरो, जनकपुरधाम । पौराणिक मान्यता अनुसार प्रत्येक वर्ष कार्तिक पूर्णिमामा हजारौँको सँख्यामा धामीझाँक्रीहरु सिद्धिको लागि भूत मेलामा सहभागी हुन गरेको छ ।

धनुषा लगायत अन्य जिल्लाहरुबाट कार्तिक पूर्णिमाको दिन कमला स्नान गरे ती विद्यामा सिद्धि प्राप्त हुने जनविश्वास अनुसार प्रत्येक वर्ष कमला स्थानको लागि धामीझाँक्रीहरु निस्कने परम्परा चलिआएको छ ।

शुक्रबार (आज) धनुषा र सिरहा जिल्लाको सिमा जोडने पवित्र नदी कमलामा स्नानको लागि विहिबार साँझ हजारौँ हजारको सँख्यामा श्रद्धालु भक्तजन सहित मोटो सँख्यामा धामीझाँक्रीहरु आफ्नो पहिरनमा कमला नदि स्थानको लागि प्रस्थान गर्दै गरेको देखियो ।

कमला नदीमा पहेलो धोती र सारीमा सजिएका नयाँ सिकारु धामी झाँक्रीहरु हातमा बेतको छडी घुमाउँदै कर्कश स्वरमा चिच्याउँदै रहन्छ । उनीहरु आफूमा आएको देउतालाई सिद्ध गर्न गंगास्नान गर्न आएका थिए । धामीझाँक्री मादल, करताल, झाइल र ढोलपिपहीको मधुरता तालबीच यिनीहरुको कर्कश स्वरले भय उत्पन्न हुने खालको हेर्न सकिन्छ ।

स्नानको समयमा मुल धामीहरुले लोक भाकामा गीत समेत गाउने गर्छन् । जसलाई स्थानीय भाषामा ‘महराई’ भनिन्छ ।

उनीहरुले कमला नदिमा स्नानको बेला र स्नाम पश्चात पनि फर्कने बेलामा देखाउने गरिएको हाउभावका कारणले भय उत्पन्न गराइरहेको हुन्छ । कार्तिक पूणिर्माका दिन धनुषा, सिरहा र भारतको जयनगरमा अवस्थित कमला नदीमा र त्यसको भोलिपल्ट जनकपुरमा धामीहरु घुईंचो लाग्छ ।

धामीहरु बेतको लठ्ठी र बल्दै गरेको आहुत लिएर त्यहाँ जाने गर्छन् । त्यो लट्ठी उनीहरुले तन्त्र सिद्धी गरेर पुजापाठ गर्ने बेलामा प्रयोग गर्ने गरेका छन् । धनुषा, महोत्तरी, सिरहा सप्तरीसहित भारतको विभिन्न स्थानबाट स्नान गर्नका लागि शुक्रबार (आज) एका विहानै जनकपुरको गंगासागरमा आउने क्रम जारी रहेको छ ।

त्यहाँ आएका धामीझाँक्रीहरु मन्त्र सिद्धिसँगै मठ मन्दिर घुमेर फर्किने चलन छ । धामी झाँक्रीहरूले भूत र कुल देवता भक्तै गंगासागरमा डुबुल्की मार्ने सदियौँ देखिको परम्परा हो ।

भूत मेलामा स्नान गरेपछि घर आउने बेलामा भक्तजनहरूले कमला नदी र गंगासागरको शुद्ध पानी आ आफ्नो घर लैजाने गर्छन् ।

प्रायजसो यो भूत मेलामा दलित समुदायको सहभागिता रहने गरेको छ । उनीहरु आफनो घरमा पुजापाठ गरी कमला नदीमा विसर्जन गर्न जाने गर्छन् । मुल धामीले मन्त्र सिद्धि गरिदिएपछि धामी बन्ने प्रक्रिया पूरा हुने जनविश्वास रहिआएको छ ।

तन्त्रशास्त्रका अनुसार तन्त्र सिद्धिको लागि यस दिन पूर्णाहुती दिने चलन छ । मिथिलामा सदियौदेखि तन्त्र विधामा सर्वसाधारणको विश्वास छ । स्नानको समयमा मुल धामीहरुले लोक भाकामा गीत समेत गाउने गर्छन् । जसलाई स्थानीय भाषामा ‘महराई’ भनिन्छ ।