पहिलो त्रैमासमा नेपालको निर्यात १ खर्ब १४ अर्ब, व्यापार घाटा ५ खर्ब ३२ अर्ब नाघ्यो

काठमाडौं, १२ कात्तिक। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो तीन महिनामा नेपालको वस्तु निर्यातमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। भन्सार विभागको तथ्याङ्कअनुसार साउनदेखि असोजसम्म नेपालबाट १ खर्ब १४ अर्ब २८ करोड रुपैयाँ बराबरका वस्तु निर्यात भएका छन्। यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा ५७.०३ प्रतिशतले बढी हो।

अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा नेपालबाट ७२ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ बराबरका वस्तु निर्यात भएका थिए। निर्यातमा भएको वृद्धिले नेपाली उत्पादनको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सम्भावना देखाए पनि आयातको तुलनामा निर्यातको आकार अझै सानो रहेको छ।

भन्सार विभागका अनुसार समीक्षा अवधिमा नेपालले ६ खर्ब ४६ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ बराबरका वस्तु आयात गरेको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा आयात ३८.१८ प्रतिशतले बढेको हो। आयात र निर्यात दुवैमा भएको वृद्धिसँगै नेपालको कुल वैदेशिक व्यापार ७ खर्ब ६१ अर्ब ७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ।

निर्यात बढे पनि आयातको उच्च आकारका कारण व्यापार घाटा भने ५ खर्ब ३२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यो अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासको तुलनामा ३४.७१ प्रतिशतले बढी हो।

निर्याततर्फ वनस्पति तेल प्रमुख वस्तुका रूपमा देखिएको छ। समीक्षा अवधिमा ५९ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ बराबरको वनस्पति तेल निर्यात भएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ। धागो, चिया, कफी, मसला तथा गलैँचासम्बन्धी वस्तु पनि निर्यात हुने प्रमुख वस्तुमा परेका छन्।

व्यापार साझेदारका रूपमा भारत नेपालको सबैभन्दा ठूलो बजार र आपूर्तिकर्ता रहेको छ। भारततर्फ निर्यात उल्लेखनीय भए पनि त्यहाँबाट हुने आयातको मात्रा बढी भएकाले व्यापार घाटा ठूलो रहेको छ।

यी तथ्याङ्कले नेपालको निर्यातमा सकारात्मक वृद्धि देखाए पनि आयातमा निर्भरता र व्यापार घाटा घटाउने चुनौती कायम रहेको देखाउँछन्। दीर्घकालीन रूपमा निर्यात बढाउन स्वदेशी उत्पादनको गुणस्तर सुधार, उत्पादन लागत घटाउने उपाय, उद्योगलाई प्रोत्साहन र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पहुँच विस्तार महत्त्वपूर्ण हुन सक्छन्।