पुराना अपराध बिर्सिँदैन प्रहरी संगठन, जुनसुकै बेला अपराधी कानुनी दायरामा आउँछन्ः आईजीपी कार्की

न्यूज ब्यूरो, काठमाडौं । प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले दशकौँ पुराना आपराधिक घटनामा संलग्न अपराधीलाई समेत प्रहरीले नछाड्ने बताएका छन् ।

प्रहरी संगठनसँग अपराधका घटनाको संस्थागत स्मृति रहने भन्दै उनले प्रमाण र अनुसन्धानका आधारमा जुनसुकै बेला अपराधीलाई कानुनी दायरामा ल्याइने स्पष्ट पारेका हुन् ।

महानिरीक्षक कार्कीले व्यक्तिको स्मरण समयसँगै कमजोर हुँदै गए पनि प्रहरी संगठनले विगतका आपराधिक घटनालाई नबिर्सने बताए ।

‘व्यक्तिका स्मरण छोटो समयमा समाप्त हुन्छन् । तर प्रहरी व्यक्तिको न्यायका लागि अनवरत रूपमा लडिरहने संस्था हो । यो संस्थाले त्यस्ता घटनाहरू बिर्सन्न,’ उनले भने ।

यद्यपि, पुराना घटनाको अनुसन्धानमा प्रहरीले चाहेजस्तो सफलता हासिल गर्न नसकेको उनले स्वीकार गरे । पुराना चर्चित तथा जघन्य प्रकृतिका घटनाको अध्ययन र निरन्तर अनुसन्धान भइरहेको भन्दै उनले केही घटनामा सफलता समेत प्राप्त भएको जानकारी दिए ।

उनका अनुसार केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोमार्फत पुराना जघन्य अपराधका घटनाको अनुसन्धान भइरहेको छ । ‘नयाँ र पुराना मुद्दालाई सँगसँगै अनुसन्धान गर्दै लगिरहेका छौँ,’ उनले भने ।

महानिरीक्षक कार्कीले पुराना चर्चित घटनाको अनुसन्धानका लागि विशेष टोलीसमेत परिचालन गरिएको बताए । घटनासँग सम्बन्धित पुराना प्रमाण, तथ्य तथा सूचनाको अध्ययन गर्दै अनुसन्धानलाई निरन्तरता दिइएको उनको भनाइ छ ।

प्रविधिको तीव्र विकाससँगै आपराधिक गतिविधिको स्वरूपसमेत परिवर्तन भइरहेको उल्लेख गर्दै कार्कीले परम्परागत अनुसन्धान पद्धतिले मात्रै अहिलेका सुरक्षा चुनौती सम्बोधन गर्न नसकिने बताए ।

प्रहरी कर्मचारीको कार्यसम्पादनलाई प्रभावकारी बनाउन कार्यसम्पादन सूचक तयार गरिएको जानकारी दिँदै उनले कामका आधारमा मूल्यांकन हुने प्रणाली विकास गरिएको बताए ।

‘प्रहरी कर्मचारीलाई स्वचालित र उत्प्रेरित गर्न पछिल्लो समय कार्यसम्पादन सूचक तयार गरेका छौँ । यो पूर्वानुमानयोग्य छ । कामका आधारमा मूल्यांकन हुन्छ, जसले व्यक्तिलाई सुधार्ने मौका पाउँछ,’ उनले भने ।

प्रहरी सेवालाई प्रविधिमैत्री बनाउँदै लगिएको उल्लेख गर्दै महानिरीक्षक कार्कीले नागरिकले सामान्य सेवाका लागि प्रहरी कार्यालय धाउनुपर्ने अवस्थालाई न्यूनीकरण गर्न प्रणाली विकास गरिएको बताए ।

उनका अनुसार घरबाटै आवेदन तथा निवेदन दिन र त्यसको अवस्थाबारे जानकारी लिन सकिने व्यवस्था विस्तार भइरहेको छ । नेपाल प्रहरीको मोबाइल एपमार्फत विभिन्न प्रहरी सेवा लिन सकिने उनले बताए ।

पछिल्लो समय प्रविधिजन्य तथा आर्थिक अपराध बढ्दै गएको भन्दै कार्कीले यस्ता अपराधको अनुसन्धानका लागि विशिष्टीकृत जनशक्ति आवश्यक रहेको बताए । त्यसअनुसार जनशक्ति भर्ना तथा परिचालनसँगै विशिष्टीकृत अनुसन्धान इकाइ गठन गरिएको उनले जानकारी दिए ।

अपराधको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाल नियन्त्रणका लागि विभिन्न देशका प्रहरी संगठन तथा इन्टरपोलमार्फत विदेशी अनुसन्धान निकायसँग समन्वय भइरहेको पनि उनले बताए ।

‘नेपाल प्रहरीले आधुनिक पुलिसिङका मापदण्डलाई अवलम्बन गर्दै अन्य मुलुकका विशिष्ट प्रहरी संगठनका सदस्यसँग समन्वय गरिरहेको छ,’ उनले भने ।

प्रविधिको प्रयोगमार्फत हुने आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण गर्न प्रहरी संगठन सक्षम हुँदै जाने विश्वास व्यक्त गर्दै महानिरीक्षक कार्कीले अपराध नियन्त्रणमा नागरिकको सहयोगलाई महत्वपूर्ण माने ।

नेपाल प्रहरी आमनागरिकको सबैभन्दा नजिक रहेर राज्यको प्रतिनिधित्व गर्ने संगठन भएको उल्लेख गर्दै उनले शान्ति, सुव्यवस्था कायम गर्न तथा नागरिकको जीउधनको सुरक्षा गर्न सबै तह र तप्काको सहयोग आवश्यक रहेको बताए ।

‘प्रहरीलाई प्राप्त जिम्मेवारीमा सफलता हासिल गर्न आमनागरिकको सहयोगको अपेक्षा सदैव छ,’ उनले भने, ‘आपराधिक प्रवृत्ति भएका मान्छेका बारेमा प्रहरीलाई सूचना दिएर सहयोग गर्न आग्रह गर्दछु ।’