सउदी, कतार लगायत ८ देशमाथि इरानको हमला, मध्यपूर्वमा तनाव र युद्दको जोखिम !

एजेन्सी | फागुन १७, मध्यपूर्व क्षेत्र पुनः ठूलो सैन्य तनावको केन्द्र बनेको छ। ईरानमाथि इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले संयुक्त रूपमा सैन्य हमला गरेपछि क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था झन् जटिल बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। राजधानी तेहरानसहित विभिन्न शहरमा शक्तिशाली विस्फोट भएको खबर सार्वजनिक भएको छ भने त्यसको केही घण्टाभित्रै ईरानले मिसाइल आक्रमणमार्फत पलटवार सुरु गरेको जनाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था Reuters, Associated Press तथा Al Jazeeraका अनुसार शनिबार बिहान प्रारम्भ भएको सैन्य कारबाहीमा ईरानका सैन्य संरचना, मिसाइल भण्डारण केन्द्र तथा सुरक्षा निकायसँग सम्बन्धित पूर्वाधार लक्षित गरिएको बताइएको छ। तेहरानका विभिन्न भागमा धुवाँको मुस्लो देखिएको र हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय भएको स्थानीय स्रोतलाई उद्धृत गर्दै सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्।

इजरायली सुरक्षा अधिकारीहरूले उक्त कारबाहीलाई “पूर्व–सावधानी” स्वरूप गरिएको सैन्य अभियान बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार ईरानको बढ्दो मिसाइल क्षमता र आणविक कार्यक्रम क्षेत्रीय सुरक्षाका लागि खतरा बन्दै गएको दाबी गरिएको छ। अमेरिकी प्रशासनले पनि अभियानमा आफ्नो सैन्य सहयोग रहेको पुष्टि गर्दै यसलाई सहयोगी राष्ट्रको सुरक्षासँग जोडिएको कदम भएको जनाएको छ।

हमलापछि ईरानले कडा प्रतिक्रिया जनाउँदै इजरायलतर्फ मिसाइल प्रहार गरेको जनाएको छ। इजरायलका केही शहरमा हवाई आक्रमणको चेतावनी साइरन बजाइएको तथा प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय गरी मिसाइल अवरोध गरिएको समाचारहरू आएका छन्। ईरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरू समेत लक्षित हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्, यद्यपि त्यससम्बन्धी स्वतन्त्र पुष्टि भने भइसकेको छैन।

ईरानले नागरिक संरचनामा समेत क्षति पुगेको दाबी गरेको छ। केही अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले विद्यालय नजिक विस्फोट हुँदा सर्वसाधारण प्रभावित भएको उल्लेख गरेका छन् तर मृतक तथा घाइतेको आधिकारिक विवरण अझै सार्वजनिक गरिएको छैन। दुवै पक्षले क्षतिको पूर्ण विवरण सार्वजनिक नगरेकाले वास्तविक अवस्था स्पष्ट हुन बाँकी रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सैन्य कारबाही आवश्यक सुरक्षा कदम भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनले ईरानलाई थप आक्रामक गतिविधिबाट टाढा रहन चेतावनी दिएका छन्। त्यसको प्रत्युत्तरमा ईरानले आफ्नो सार्वभौमसत्तामाथि आक्रमण भएको आरोप लगाउँदै प्रतिकार जारी रहने जनाएको छ।

घटनापछि विश्व समुदायले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ। विभिन्न देश तथा कूटनीतिक निकायहरूले संयमता अपनाउन र तत्काल संवादमार्फत तनाव कम गर्न आग्रह गरेका छन्। ऊर्जा आपूर्तिको मुख्य मार्ग मानिने हर्मुज जलडमरूमध्य प्रभावित हुन सक्ने आशंकाले अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारसमेत सतर्क बनेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्लो सैन्य टकराव इजरायल र ईरानबीचको पछिल्ला वर्षहरूकै सबैभन्दा ठूलो प्रत्यक्ष संघर्षको संकेत मानिएको छ। स्थिति थप बिग्रिए मध्यपूर्वभर व्यापक युद्ध फैलिन सक्ने जोखिम बढेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले घटनाक्रमलाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेको जनाएको छ।

हालसम्म दुवै पक्षले सैन्य तयारी उच्च सतर्कतामा राखेका छन् भने क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था अत्यन्त संवेदनशील बनेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्। घटनाक्रम तीव्र रूपमा बदलिरहेकाले आगामी घण्टाहरूलाई निर्णायक मानिएको छ।